حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )

90

الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )

علاء الدين محمد خوارزمشاه : علاء الدين محمد خوارزم شاه ( 596 - 617 ه 1199 - 1219 م ) كسى است كه سرزمينش در سال 616 ه ( 1219 م ) مورد لشكركشى چنگيز قرار گرفت . واقعه از اين قرار بود كه چنگيز خان گروهى از تجار را كه حامل اموال و هدايايى بودند ، به خوارزم فرستاد تا براى لشكريانش مقدارى لباس بخرند . آنها وقتى وارد خوارزم شدند به دستور علاء الدين محمد خوارزمشاه به قتل رسيدند اموالشان ضبط شد . وقتى خبر به چنگيز رسيد خشمش برانگيخت تصميم گرفت انتقام خون آنها را از علاء الدين محمد بگيرد . لذا با لشكريانش به سمت خوارزم راه افتاد . چيزى از درگيرى نگذشته بود كه ياران علاء الدين محمد سستى گرفتند و نگهبانان شهر متفرق شدند و از مقابل چنگيز گريختند . چنگيز هم به دنبال علاء الدين محمد شهربه‌شهر گشت و به هر شهرى كه مىرسيد آن را با خاك يكسان مىكرد و مردم آن ديار را مىكشت و اموال آنها را به يغما مىبرد . بالأخره علاء الدين محمد به طرف يكى از جزاير درياى خزر فرار كرد و درحالىكه سرزمينش را به دست دشمنش مىسپرد تا آن را با خاك يكسان كند ، در همان‌جا درگذشت . دولت خوارزمشاهيان در عصر حكومت علاء الدين محمد خوارزمشاه نيرومندترين دولت اسلامى در شرق جهان اسلام بود كه توانست تمامى سرزمينهاى ماوراء النهر و ايران را يكپارچه كرده ، تمامى بلادى را كه قبلا تابع امراى غور بودند به آن ضميمه كند . اما اين وحدت و يكپارچگى سطحى بود كه براساس قهر و كشتار و ستم ايجاد شده بود . در اين عصر محدودهء سيطرهء